Gujarat Local Body Election OBC Reservation :ગુજરાતમાં આગામી સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીઓ (Local Body Elections) ને લઈને ચાલી રહેલી કાનૂની લડાઈમાં આજે સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court) અત્યંત મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે રાજ્ય સરકારની 27 ટકા ઓબીસી અનામત (27% OBC Reservation) નીતિ સામે ચૂંટણી પ્રક્રિયા રોકવાની માંગણીને ફગાવી દીધી છે. કોર્ટના આ આદેશ સાથે હવે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે નિર્ધારિત સમયપત્રક મુજબ ચૂંટણી પ્રક્રિયા આગળ વધશે.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ? [Case Details and Background]
પાટીદાર અગ્રણી દિનેશ બાંભણિયા (Dinesh Bambhania) દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક જાહેર હિતની અરજી (PIL) દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ પિટિશનમાં ગુજરાત સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલી 27 ટકા OBC અનામતને પડકારવામાં આવી હતી અને જ્યાં સુધી આ મુદ્દે આખરી નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી ચૂંટણી પર સ્ટે (Stay on Election Process) મૂકવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. ચીફ જસ્ટિસ (Chief Justice of India) ની બેન્ચે આ મામલે સુનાવણી કરતા ચૂંટણી રોકવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને અરજદારને ગુજરાત હાઈકોર્ટ (Gujarat High Court) માં જવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
પિટિશનમાં ઉઠાવવામાં આવેલા મુખ્ય ત્રણ મુદ્દા [Key Legal Issues in Petition]
અરજદારે રાજ્યમાં પંચાયતો અને નગરપાલિકાઓમાં અપાયેલી અનામત સામે મુખ્યત્વે ત્રણ બંધારણીય પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે:
-
ટ્રિપલ ટેસ્ટનું પાલન: સુપ્રીમ કોર્ટના જૂના આદેશ મુજબ અનામત નક્કી કરતા પહેલા જે ‘ટ્રિપલ ટેસ્ટ’ (Triple Test Criteria) ના માપદંડો છે, તેનું પાલન થયું છે કે કેમ?
-
50 ટકાની મર્યાદા: એસસી, એસટી અને ઓબીસીની કુલ અનામત શું 50 ટકાની નિર્ધારિત સીમા (50% Reservation Ceiling) વટાવે છે?
-
ઝવેરી કમિશનનો અહેવાલ: જસ્ટિસ ઝવેરી કમિશન (Justice Jhaveri Commission Report) ના ડેટાના આધારે કરવામાં આવેલી બેઠકોની ફાળવણી કેટલી તર્કસંગત છે?
હવે હાઈકોર્ટ પર રહેશે નજર [Focus on Gujarat High Court]
સુપ્રીમ કોર્ટના આજના વલણ બાદ હવે આ જટિલ મામલો ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પહોંચશે. જોકે, કોર્ટે હાલના તબક્કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં દખલ કરવાનો ઇનકાર કરતા રાજ્ય ચૂંટણી પંચ અને સરકારને મોટી રાહત મળી છે. હવે હાઈકોર્ટ જે દિશા-નિર્દેશ આપશે તે આગામી ચૂંટણીઓ માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.
