NARIT AI Gujarat Police: રાજ્યમાં ડ્રગ્સ માફિયાઓ સામે લડવા માટે ગુજરાત પોલીસ (Gujarat Police) હવે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો સહારો લઈ રહી છે. પશ્ચિમ રેલવે પોલીસ, વડોદરા વિભાગ દ્વારા મુંબઈના એક એઆઈ સ્ટાર્ટઅપ (AI Startup) સાથે મળીને ‘NARIT AI’ (Narcotics Analysis & RAG-based Investigation Tool) લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. આ ભારતનું આવું પ્રથમ AI ટૂલ છે જે નાર્કોટિક્સ કેસોની તપાસમાં પોલીસ અધિકારીઓને સીધી મદદ કરશે.
નાર્કોટિક્સ ટૂલની ખાસિયત [NARIT AI Features]
આ ટૂલ મુખ્યત્વે રિટ્રીવલ ઓગમેન્ટેડ જનરેશન (Retrieval Augmented Generation – RAG) ટેકનોલોજી પર કાર્ય કરે છે. તે NDPS એક્ટ હેઠળના જટિલ કેસોમાં તપાસ અધિકારીઓને રીયલ-ટાઈમ કાનૂની સલાહ અને વિશ્લેષણ પૂરું પાડે છે. આ સિસ્ટમ હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court) ના ચુકાદાઓ, બીએનએસ (BNS), બીએનએસએસ (BNSS) અને બીએસએ (BSA) ના કાયદાઓ પર આધારિત છે, જે તપાસમાં માનવીય ભૂલો ઘટાડવામાં મદદરૂપ થશે.
તપાસની પ્રક્રિયામાં બદલાવ [Investigation Process]
અત્યાર સુધી ડ્રગ્સના કેસોની તપાસ માત્ર નિષ્ણાત સ્ટાફ જ કરી શકતો હતો, પરંતુ હવે NARIT AI એક ‘ફોર્સ મલ્ટિપ્લાયર’ તરીકે કામ કરશે. પોલીસ અધિકારીએ માત્ર FIR ની નકલ અપલોડ કરવાની રહેશે, ત્યારબાદ AI સિસ્ટમ આખા કેસની નબળાઈઓ અને મજબૂતીનો રિપોર્ટ તૈયાર કરી આપશે. આનાથી તપાસમાં રહેતી પ્રક્રિયાત્મક ખામીઓ દૂર થશે અને અદાલતમાં આરોપીઓને સજા થવાનો દર (Conviction Rate) વધશે.
ડેટાની સુરક્ષા અને વિશ્વસનીયતા [Data Security]
આ એપ્લિકેશન ઓપન ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરતી નથી, પરંતુ તેને આપવામાં આવેલા ચોક્કસ ડેટાબેઝ પર જ કામ કરે છે. આનાથી ‘હેલ્યુસિનેશન’ એટલે કે ખોટી માહિતી મળવાની શક્યતા નહિવત થઈ જાય છે. ગુજરાત હાઈકોર્ટ (Gujarat High Court) ની માર્ગદર્શિકા મુજબ આ એક પ્રાઇવેટ AI સિસ્ટમ છે, જે માત્ર પોલીસ વિભાગ માટે જ સીમિત રાખવામાં આવી છે.
કોર્ટમાં મળશે મજબૂત પક્ષ [Legal Guidance]
તપાસ માર્ગદર્શિકા ઉપરાંત, આ ટૂલ કોર્ટમાં બચાવ પક્ષ દ્વારા કરવામાં આવતી સંભવિત દલીલોનું પણ અનુમાન લગાવી શકે છે. તે ઐતિહાસિક કેસ કાયદાના આધારે તપાસ અધિકારીને પુરાવાઓનું ચેકલિસ્ટ તૈયાર કરી આપે છે, જેથી કાનૂની દ્રષ્ટિએ કેસ મજબૂત રહે અને ગુનેગારો છટકી ન શકે.
