Muharram history ઇસ્લામિક એટલે કે હિતરી કેલેન્ડરના નવા વર્ષની શરૂઆત ‘મોહરમ’ મહિનાથી થાય છે. આ વર્ષે ૨૦૨૬માં ભારતમાં મોહરમ મહિનાની શરૂઆત ૧૭ જૂનથી થઈ ચૂકી છે અને ૧૦મો દિવસ એટલે કે ‘યૌમ-એ-આશુરા’ ૨૬ જૂન, શુક્રવારના રોજ મનાવવામાં આવશે. સામાન્ય રીતે ઘણા લોકો મોહરમને એક તહેવાર સમજે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ ઇસ્લામ ધર્મમાં કોઈ ખુશીનો ઉત્સવ નથી, પરંતુ એક અત્યંત ગમગીન માતમ અને બલિદાનનો મહિનો છે. સત્તાવાર અહેવાલ અનુસાર, આ પવિત્ર મહિનાનો સીધો સંબંધ ઇસ્લામના ઇતિહાસના સૌથી મોટા અને હૃદયદ્રાવક ‘કરબલાના યુદ્ધ’ (Battle of Karbala) સાથે જોડાયેલો છે.
Muharram history શું છે કરબલાનું યુદ્ધ અને મોહરમનું કનેક્શન? [Battle of Karbala History]
અહેવાલ અનુસાર, આ ઘટના આજથી લગભગ ૧૪૦૦ વર્ષ પહેલાં એટલે કે ઇસ્લામિક કેલેન્ડર મુજબ વર્ષ ૬૧ હિજરી (ઇસવીસન ૬૮૦) માં બની હતી. તે સમયે ઇસ્લામિક સામ્રાજ્ય પર યઝીદ નામના એક ક્રૂર શાસકનું રાજ હતું, જે ઇસ્લામના મૂળ સિદ્ધાંતોને બદલીને પોતાની સત્તા સ્થાપવા માંગતો હતો. ઇસ્લામના સ્થાપક હઝરત મોહમ્મદ પયગંબર સાહેબના પૌત્ર (નવાસા) હઝરત ઇમામ હુસૈને યઝીદની ક્રૂરતા અને અમાનવીય શરતો સ્વીકારવાનો સાફ ઇનકાર કરી દીધો હતો. આ વૈચારિક લડાઈ અંતે ઇરાકના ‘કરબલા’ નામના રણમેદાનમાં ભીષણ યુદ્ધમાં પરિવર્તિત થઈ હતી.
ઇમામ હુસૈન અને ૭૨ સાથીદારોની મહાન શહાદત [Martyrdom of Imam Hussain]
અહેવાલ અનુસાર, કરબલાના આ અસમાન યુદ્ધમાં એક તરફ યઝીદની હજારો સૈનિકોની વિશાળ ફોજ હતી, જ્યારે બીજી તરફ હઝરત ઇમામ હુસૈન સાથે માત્ર ૭૨ સાથીદારો હતા, જેમાં તેમના નાના બાળકો અને પરિવારના સભ્યો પણ સામેલ હતા. મોહરમ મહિનાની ૧લી તારીખથી જ યઝીદી સેનાએ ઇમામ હુસૈનના કાફલા માટે ફુરાત નદીનું પાણી બંધ કરી દીધું હતું. તરસ, ભૂખ અને અત્યંત પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ હોવા છતાં, ઇમામ હુસૈને સત્ય અને માનવતાનો માર્ગ છોડ્યો નહીં. અંતે, મોહરમ મહિનાના ૧૦મા દિવસે (જેને આશુરા કહેવાય છે), ઇમામ હુસૈન અને તેમના ૭૨ સાથીદારોને નિર્દયતાથી શહીદ કરી દેવામાં આવ્યા હતા.
શિયા અને સુન્ની મુસ્લિમો કેવી રીતે રાખે છે યાદ? [Significance of Ashura]
આ મહાન બલિદાનની યાદમાં જ મોહરમ મહિનો મનાવવામાં આવે છે. અહેવાલ અનુસાર, આ મહિનાના પ્રથમ ૧૦ દિવસો મુસ્લિમ સમાજ માટે ખૂબ જ મહત્વના હોય છે. શિયા સમુદાયના લોકો આ દિવસોમાં કાળા કપડાં પહેરીને મજલિસ (ધાર્મિક સભાઓ) નું આયોજન કરે છે, જેમાં કરબલાની કરુણ ગાથા યાદ કરીને માતમ મનાવવામાં આવે છે અને આશુરાના દિવસે તાજિયાના સરઘસ કાઢવામાં આવે છે. જ્યારે સુન્ની સમુદાયના લોકો આ પવિત્ર મહિનામાં ઉપવાસ (રોઝા) રાખે છે, વિશેષ નમાઝ પઢે છે અને ગરીબોને ખોરાક-પાણી વહેંચીને ઇમામ હુસૈનના ત્યાગ અને ઇસ્લામ પ્રત્યેના સમર્પણને નમન કરે છે. ટૂંકમાં, મોહરમ એ અન્યાય સામે ન ઝૂકવાનો અને સત્ય કાજે સર્વસ્વ લૂંટાવી દેવાનો એક વૈશ્વિક સંદેશ છે.
આ પણ વાંચો: મોહરમ: યૌમે આશુરાનો દિવસ શું છે? ઇમામ હુસૈનની શહાદત અસત્ય પર સત્યનો વિજય!
