Shortness of Breath: ચાલતી વખતે શ્વાસ ફૂલે તો હૃદયની બીમારી કે ફેફસાંનું ઇન્ફેક્શન? જાણો તફાવત

Shortness of Breath

Shortness of Breath એટલે કે શ્વાસ ફૂલવાની સમસ્યાને ઘણીવાર સામાન્ય થાક સમજીને અવગણવામાં આવે છે. જોકે, ઝડપથી ચાલતી વખતે, સીડી ચઢતી વખતે કે હળવી શારીરિક પ્રવૃત્તિ દરમિયાન વારંવાર શ્વાસ ફૂલવો હૃદય અથવા ફેફસાંની સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે. હાર્ટ ફેલિયર અને ફેફસાંના ઇન્ફેક્શન બંનેમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ શકે છે, પરંતુ તેમની સાથે જોવા મળતાં અન્ય લક્ષણો અલગ હોઈ શકે છે.

બ્રિટિશ હાર્ટ ફાઉન્ડેશનના જણાવ્યા અનુસાર, જો પહેલાં સરળતાથી સીડી ચઢી શકતા હો અને હવે થોડું ચાલતાં જ શ્વાસ ફૂલવા લાગે, તો તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. હાર્ટ ફેલિયરમાં હૃદય શરીરની જરૂરિયાત મુજબ લોહી પંપ કરી શકતું નથી. પરિણામે ફેફસાંમાં દબાણ વધીને પ્રવાહી જમા થઈ શકે છે.

હૃદયની સમસ્યામાં શ્વાસ ફૂલવાની સાથે પગ, ઘૂંટી કે પેટમાં સોજો, અસામાન્ય થાક, થોડા દિવસોમાં વજન વધવું, રાત્રે ઉધરસ અને ધબકારા ઝડપી થવા જેવા લક્ષણો પણ જોવા મળી શકે છે.

Shortness of Breath: હૃદય અને ફેફસાંની સમસ્યામાં શું છે તફાવત?

મેડલાઇન પ્લસ અનુસાર, શ્વાસ ફૂલવાની સાથે તાવ, ઠંડી લાગવી, સતત ઉધરસ અને પીળો કે લીલો કફ આવતો હોય તો છાતીમાં ઇન્ફેક્શન અથવા ન્યુમોનિયા કારણ હોઈ શકે છે. ન્યુમોનિયામાં ફેફસાંની નાની હવાની કોથળીઓમાં સોજો આવે છે અને તેમાં પ્રવાહી અથવા પરુ ભરાઈ શકે છે. આથી શરીરમાં ઑક્સિજન પહોંચવામાં મુશ્કેલી થાય છે.

ફેફસાંના ઇન્ફેક્શનમાં શ્વાસ લેતી વખતે છાતીમાં દુખાવો, શરીરમાં દુખાવો, તાવ અને વધુ થાક પણ અનુભવાઈ શકે છે. જોકે, માત્ર કફના રંગ પરથી ઇન્ફેક્શન બેક્ટેરિયાથી થયું છે કે વાયરસથી, તે નક્કી કરી શકાતું નથી. જરૂરિયાત મુજબ ડૉક્ટર ઑક્સિજનનું સ્તર અને છાતીનો એક્સ-રે તપાસી શકે છે.

ક્લીવલેન્ડ ક્લિનિકના જણાવ્યા અનુસાર, પથારીમાં સૂતાં જ શ્વાસ ફૂલવો અને માથા નીચે બે-ત્રણ તકિયા રાખવાની જરૂર પડવી હાર્ટ ફેલિયરનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિને ઑર્થોપ્નિયા કહેવામાં આવે છે. જોકે, ફેફસાંની અન્ય બીમારીઓમાં પણ આવું થઈ શકે છે.

છાતીમાં દુખાવા સાથે અચાનક શ્વાસ ફૂલવો, પરસેવો આવવો, ચક્કર આવવા કે બેભાન થવું ગંભીર સ્થિતિનો સંકેત હોઈ શકે છે. હાર્ટ અટેક અથવા ફેફસાંમાં લોહીનો ગઠ્ઠો બનવો તેનાં સંભવિત કારણો છે.

તેથી શ્વાસ ફૂલવાની સમસ્યાને અવગણવાને બદલે સમયસર તબીબી તપાસ કરાવવી જોઈએ. અચાનક શ્વાસ લેવામાં ભારે તકલીફ કે છાતીમાં દુખાવો થાય તો તાત્કાલિક ઇમરજન્સી સારવાર લેવી જરૂરી છે. જાતે લક્ષણોના આધારે બીમારીનું નિદાન કરવું યોગ્ય નથી.

Tata Sons Listing: RBIએ લિસ્ટિંગના નિયમોનું પાલન કરવા કહ્યું