AI Dot Com Crash Bubble: ટેકનોલોજીની દુનિયામાં અત્યારે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI [Artificial Intelligence]) નો ભારે દબદબો જોવા મળી રહ્યો છે. માઇક્રોસોફ્ટ, ગૂગલ અને ઓપનએઆઈ (OpenAI) જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ અબજો ડોલરનું રોકાણ કરી રહી છે. પરંતુ ટેક નિષ્ણાતો હવે એક નવો ડર વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે, શું આ અસાધારણ તેજી આગામી સમયમાં ‘ડોટ-કોમ ક્રેશ’ ([Dot Com Crash]) જેવી સાબિત થઈ શકે છે? જો આ એઆઈ બબલ ([AI Bubble Burst]) ફૂટશે, તો સમગ્ર વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થા પર તેની ભયાનક અસરો પડી શકે છે.
શું હતો ડોટ-કોમ ક્રેશ અને ઇન્ટરનેટ બબલ?
AI Dot Com Crash Bubble: વર્ષ ૧૯૯૦ ના દાયકાના અંતમાં અને ૨૦૦૦ ની શરૂઆતમાં બરાબર આવો જ માહોલ ઇન્ટરનેટ ક્રાંતિ ([Internet Revolution]) વખતે જોવા મળ્યો હતો. તે સમયે નાની-મોટી તમામ ઇન્ટરનેટ આધારિત કંપનીઓના વેલ્યુએશન રાતોરાત અબજો ડોલર પર પહોંચી ગયા હતા. લોકો આંધળું રોકાણ કરી રહ્યા હતા. પરંતુ જ્યારે વાસ્તવિક પ્રોફિટ જનરેટ કરવાનો સમય આવ્યો, ત્યારે માર્કેટ ધડાકાભેર તૂટ્યું હતું. હજારો કંપનીઓ બંધ થઈ ગઈ અને કરોડો રોકાણકારો રોડ પર આવી ગયા હતા.
AI માર્કેટમાં પણ એ જ પેટર્નનો ભય
વર્તમાન સમયમાં જનરેટિવ એઆઈ (Generative AI) પાછળ કંપનીઓ જે રીતે આંધળી દોટ મૂકી રહી છે, તે આ જૂના ક્રેશની યાદ અપાવે છે. નિષ્ણાતોના મતે, હાલમાં AI ટૂલ્સના ડેવલપમેન્ટ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ જેટલો ખર્ચ થઈ રહ્યો છે, તેની સામે હજુ સુધી તેટલી કમાણી કે સસ્ટેનેબલ બિઝનેસ મોડલ ([Sustainable Business Model]) સામે આવ્યા નથી. કંપનીઓ માત્ર હાઇપ (Hype) ના આધારે માર્કેટ કેપ વધારી રહી છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર તોળાતું મોટું સંકટ
જો આ ટેકનોલોજી આગામી સમયમાં અપેક્ષા મુજબનું વળતર આપવામાં નિષ્ફળ રહેશે, તો રોકાણકારો પોતાના હાથ પાછા ખેંચી શકે છે. ટેક સેક્ટરમાં મોટા પાયે છટણી (Layoffs) અને શેરબજારમાં ભારે કડાકો બોલાઈ શકે છે. સિલિકોન વેલીથી શરૂ થનારો આ આંચકો સમગ્ર વૈશ્વિક બેંકિંગ સિસ્ટમ અને ગ્લોબલ ઇકોનોમી ([Global Economy Impact]) ને મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે તેવું અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે.
