Iron Deficiency Alzheimer Risk: શરીરમાં આયર્નની ઉણપ [Iron Deficiency] અથવા ઓછું હિમોગ્લોબિન માત્ર થાક કે નબળાઈ નથી લાવતું, પરંતુ તે મગજની ગંભીર બીમારીઓનું મૂળ પણ બની શકે છે. ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ‘જામા નેટવર્ક ઓપન’ [JAMA Network Open] માં પ્રકાશિત થયેલા એક લેટેસ્ટ રિસર્ચ મુજબ, શરીરમાં લોહીની ઉણપ અને ડિમેન્શિયા [Dementia] વચ્ચે સીધો સંબંધ છે. કેરોલિન્સ્કા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ [Karolinska Institute] અને સ્ટોકહોમ યુનિવર્સિટીના [Stockholm University] વૈજ્ઞાનિકોએ ૨૨૦૦ થી વધુ વડીલો પર કરેલા અભ્યાસમાં આ ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે.
પાંડુરોગ અને અલ્ઝાઈમર વચ્ચેનો સંબંધ (Iron Deficiency Alzheimer Risk)
સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું છે કે જે લોકો એનીમિયા (પાંડુરોગ) [Anemia] થી પીડિત છે, તેમના લોહીમાં અલ્ઝાઈમર [Alzheimer] સાથે જોડાયેલા બાયોમાર્કર્સ [Biomarkers] પહેલેથી જ ઉચ્ચ સ્તરે જોવા મળ્યા હતા. ખાસ કરીને જેમનામાં ઓછું હિમોગ્લોબિન અને p-tau217 પ્રોટીન બંને હાજર હોય, તેમને ડિમેન્શિયા થવાનું જોખમ સૌથી વધુ રહે છે. આ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે લોહીની ઉણપ મગજના કોષોને નબળા પાડીને અલ્ઝાઈમર તરફ ધકેલે છે.
મગજને ઓક્સિજનની કમી અને ન્યુરોલોજીકલ અસરો (Brain Oxygen Supply and Neurological Impact)
જ્યારે શરીરમાં આયર્ન ઓછું હોય ત્યારે ઓક્સિજનનો પુરવઠો ખોરવાય છે. મગજને પૂરતો ઓક્સિજન [Oxygen] ન મળવાથી તેની કાર્યક્ષમતા ઘટવા લાગે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે મહિલાઓમાં એનીમિયા વધુ સામાન્ય હોવા છતાં, પુરુષોમાં એનીમિયા હોવા પર ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધુ જોવા મળ્યું છે. હાલમાં વિશ્વભરમાં ૧.૨ અબજથી વધુ લોકો આયર્નની ઉણપથી થતા એનીમિયાનો [Iron Deficiency Anemia] સામનો કરી રહ્યા છે, જે એક વૈશ્વિક જાહેર આરોગ્ય સમસ્યા છે.
નિવારણ અને ઈલાજ શક્ય છે (Prevention and Healthy Lifestyle)
નિષ્ણાતોના મતે, લગભગ ૪૫ ટકા કિસ્સાઓમાં જીવનશૈલીમાં ફેરફાર અને સમયસર તપાસ દ્વારા આ બીમારીને અટકાવી શકાય છે. સંતુલિત આહાર [Balanced Diet] અને આયર્નથી ભરપૂર ખોરાક જેમ કે લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી, અનાજ અને ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ સપ્લીમેન્ટ્સ [Supplements] લેવાથી હિમોગ્લોબિન લેવલ જાળવી શકાય છે. જો સમય રહેતા પાંડુરોગની સારવાર કરવામાં આવે, તો ભવિષ્યમાં મગજની યાદશક્તિ ગુમાવવાનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે.
આ પણ વાંચો: UAE ની ટ્રમ્પને ચેતવણી; ડોલર છોડી ‘યુઆન’ માં થશે તેલનો વેપાર!

