સાવધાન! તમારી આ સામાન્ય આદતો બની શકે છે નિઃસંતાનપણાનું કારણ: માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ કેવી રીતે પ્રજનન ક્ષમતાને કરી રહ્યું છે નષ્ટ?

Male Fertility Microplastics Warning: રોજિંદા જીવનમાં આપણે કોફી પીવી, ચ્યુઇંગ ગમ ચાવવી કે જિમ વેર [Gym Wear] પહેરવા જેવી બાબતોને ખૂબ જ સામાન્ય ગણીએ છીએ. જોકે, સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો હવે એક ચોંકાવનારી ચેતવણી આપી રહ્યા છે. આ નાની લાગતી આદતો તમારી ફર્ટિલિટી [Fertility] એટલે કે પ્રજનન ક્ષમતા પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને ચ્યુઇંગ ગમમાં રહેલા અદ્રશ્ય તત્વો લાંબા ગાળે મોટો ખતરો સાબિત થઈ શકે છે.

માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ અને હોર્મોનલ અસંતુલન (Male Fertility Microplastics Warning)

ફર્ટિલિટી એક્સપર્ટ ડૉ. ફોબે હોવેલ્સ [Dr Phoebe Howells] ના જણાવ્યા અનુસાર, આપણી આસપાસ રહેલા માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ [Microplastics] શરીરમાં પ્રવેશીને ઝેરનું કામ કરે છે. પેકેજિંગ, સિન્થેટિક કપડાં અને ચ્યુઇંગ ગમ [Chewing Gum] માંથી નીકળતા પ્લાસ્ટિકના અતિ સૂક્ષ્મ કણો લોહીમાં ભળી જાય છે. સંશોધન મુજબ, એક ચ્યુઇંગ ગમ ચાવવાથી સેંકડો માઇક્રોપ્લાસ્ટિક કણો શરીરમાં રિલીઝ થાય છે, જે હોર્મોનલ સિસ્ટમ [Hormonal System] ને અસ્તવ્યસ્ત કરી નાખે છે.

સ્ત્રી-પુરુષોની પ્રજનન શક્તિ પર જોખમ (Impact on Male and Female Fertility)

નિષ્ણાતો ઉમેરે છે કે માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સમાં રહેલા BPA, ફ્થેલેટ્સ [Phthalates] અને PFAS જેવા રસાયણો હોર્મોન્સને ડિસ્ટર્બ કરે છે. પુરુષોમાં આ કણો સ્પર્મ કાઉન્ટ [Sperm Count], શુક્રાણુઓની ગુણવત્તા અને ગતિશીલતા પર નકારાત્મક અસર કરે છે. બીજી તરફ, મહિલાઓમાં ઓવ્યુલેશન [Ovulation] પ્રક્રિયા અને માસિક ધર્મ (પીરિયડ સાયકલ) માં અનિયમિતતા પેદા કરી શકે છે.

ચોંકાવનારા સંશોધન અને સ્ત્રોતો (Research findings on Fertility and Plastics)

વર્ષ ૨૦૨૫ના એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ફર્ટિલિટી ટ્રીટમેન્ટ [Fertility Treatment] કરાવતા ૬૯ ટકા મહિલાઓ અને ૫૫ ટકા પુરુષોના સેમ્પલમાં માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સની હાજરી હતી. યુનિવર્સિટી ઓફ ન્યૂ મેક્સિકો [University of New Mexico] ના ૨૦૨૪ના રિસર્ચમાં માનવ ટેસ્ટિકલ ટિશ્યુ [Testicle Tissue] માં પણ પ્લાસ્ટિકના કણો મળી આવ્યા છે. આ જોખમ માત્ર ચ્યુઇંગ ગમ પૂરતું મર્યાદિત નથી; પ્લાસ્ટિક ટી-બેગ, ટેકઅવે કોફી કપ અને પ્લાસ્ટિક કન્ટેનર [Plastic Containers] પણ માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સના મુખ્ય સ્ત્રોત છે.

બચાવના ઉપાયો અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર (Prevention and Lifestyle Changes)

પ્લાસ્ટિકને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવું મુશ્કેલ છે, પરંતુ તેની અસર ઘટાડી શકાય છે. નિષ્ણાતો પ્લાસ્ટિકના બદલે ગ્લાસ અથવા સિરામિક [Ceramic] વાસણોનો ઉપયોગ કરવા, નેચરલ ફેબ્રિકના કપડાં પહેરવા અને પ્રાકૃતિક વિકલ્પો પસંદ કરવાની સલાહ આપે છે. ભવિષ્યમાં પેરેન્ટ્સ [Parents] બનવા ઈચ્છતા કપલ્સ માટે આ પર્યાવરણીય પરિબળો પર ધ્યાન આપવું હવે અનિવાર્ય બન્યું છે.

આ પણ વાંચો: RBI Update: વ્યાજ દરો અને અર્થતંત્ર પર ગવર્નરનું મોટું નિવેદન