Gujarat Cyber Crime ના કેસોમાં છેલ્લા એક દાયકામાં મોટો વધારો નોંધાયો છે. ગુજરાતમાં વર્ષ 2016 દરમિયાન સાયબર છેતરપિંડીના 362 ગુના નોંધાયા હતા, જ્યારે વર્ષ 2026માં આ આંકડો એક લાખને પાર પહોંચી ગયો હોવાનો અહેવાલ છે. ઇન્ટરનેટ, સ્માર્ટફોન અને ઓનલાઈન બેન્કિંગનો વધતો ઉપયોગ સાયબર ઠગો માટે નવી તકો ઊભી કરી રહ્યો છે. બીજી તરફ, નાગરિકોમાં સાયબર સુરક્ષા અંગે જાગૃતિનો અભાવ પણ ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
એક સમય હતો જ્યારે દિવાળીમાં લોકો ઘરમાં ચોરી ન થાય તેની તકેદારી રાખતા હતા. હવે તહેવારો દરમિયાન ઘર બંધ રાખવાની સાથે બેન્ક ખાતાં અને ડિજિટલ વ્યવહારો સુરક્ષિત રાખવાની પણ જરૂર ઊભી થઈ છે. સાયબર છેતરપિંડીનું પ્રમાણ વધતાં સામાન્ય નાગરિકો પણ નિશાન બની રહ્યા છે.
કોરોનાના સમયગાળા પછી સાયબર ગુનામાં વધારો
Gujarat Cyber Crime: 2016થી 2026 સુધી કેસોમાં મોટો ઉછાળો
પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ 2016માં ગુજરાતમાં સાયબર ક્રાઈમના 362 ગુના નોંધાયા હતા. વર્ષ 2019 સુધી આ આંકડો દર વર્ષે 800થી નીચે રહ્યો હતો. વર્ષ 2020માં 1,283 ગુના નોંધાયા હતા. કોરોના મહામારી દરમિયાન લોકો ઘરમાં રહેતા હોવાથી ઓનલાઈન બેન્કિંગ, ખરીદી અને ડિજિટલ ચૂકવણીનો ઉપયોગ વધ્યો હતો. આ સાથે સાયબર ઠગાઈની ઘટનાઓમાં પણ વધારો થયો હતો.
સોશિયલ મીડિયા પર નકલી પ્રોફાઇલ અને એકાઉન્ટ બનાવવા, બ્લેકમેઇલિંગ, મહિલાઓના ફોટા સાથે છેડછાડ કરીને બદનામી કરવી અને પીછો કરવા જેવી પ્રવૃત્તિઓ પણ વધી હતી.
વિદેશી નેટવર્કથી સાયબર ઠગાઈનું જોખમ
સ્રોતમાં જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા ચાર વર્ષમાં ચીન સાથે જોડાયેલા હોવાનો આરોપ ધરાવતા સાયબર ઠગોના નેટવર્ક સક્રિય બન્યા છે. કંબોડિયા, મ્યાનમાર અને રશિયા સહિતના દેશોમાં કોલ સેન્ટર ચલાવી ભારતીય નાગરિકોને નિશાન બનાવવામાં આવતા હોવાના અહેવાલ છે. નોકરીની લાલચ આપીને યુવાનોને વિદેશ લઈ જઈ બંધક બનાવવાના અને તેમની પાસે છેતરપિંડીના કોલ તથા સંદેશા કરાવવાના કિસ્સાઓનો પણ ઉલ્લેખ થયો છે.
ગુજરાત પોલીસ વર્ષ 2019થી સાયબર ગુનાઓ સામે કામગીરી કરી રહી છે. વર્ષ 2020માં ‘સાયબર આશ્વસ્ત’ પ્રોજેક્ટ હેઠળ હેલ્પલાઈન પણ શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેમ છતાં નાગરિકોમાં જાગૃતિ વધારવાની જરૂરિયાત યથાવત્ છે. અજાણી લિંક, શંકાસ્પદ સંદેશા અને અજાણ્યા કોલથી સાવચેત રહેવું હવે ડિજિટલ સુરક્ષાનો મહત્વનો ભાગ બની ગયો છે.
