Polypharmacy Drug Interaction: અનેક દવાઓ લેતી વખતે રાખો સાવચેતી

Polypharmacy Drug Interaction એટલે એકસાથે અનેક દવાઓ લેતી વખતે તેમની વચ્ચે થતી સંભવિત અસર. ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હૃદયરોગ અને સંધિવા જેવી લાંબા સમયથી ચાલતી બીમારીઓમાં દર્દીઓને એકથી વધુ દવાઓ લેવાની જરૂર પડી શકે છે. જોકે, ડૉક્ટરની સલાહ વિના નવી દવા, પેઇનકિલર, શરદીની દવા કે સપ્લિમેન્ટ્સ શરૂ કરવાથી દવાઓની અસર બદલાઈ શકે છે અને આડઅસરનું જોખમ વધી શકે છે.

ડ્રગ ઇન્ટરેક્શન ત્યારે થાય છે, જ્યારે એક દવાની અસર બીજી દવા, ખોરાક, દારૂ અથવા સપ્લિમેન્ટને કારણે બદલાય છે. આવી સ્થિતિમાં દવાની અસર ઓછી કે વધારે થઈ શકે છે અથવા નવી આડઅસર થઈ શકે છે. કેટલીક દવાઓ એકસાથે લેવાથી વધુ પડતી ઊંઘ, ચક્કર, બ્લીડિંગ અથવા બ્લડ પ્રેશર ઘટવાની સમસ્યા થઈ શકે છે. જોકે, દરેક દવાઓનું મિશ્રણ નુકસાનકારક હોતું નથી. યોગ્ય સારવાર માટે ડૉક્ટર સમજી-વિચારીને અનેક દવાઓ આપી શકે છે.

Polypharmacy Drug Interaction: વૃદ્ધોમાં કેમ વધે છે જોખમ?

ક્લીવલેન્ડ ક્લિનિક અનુસાર, સામાન્ય રીતે એક વ્યક્તિ પાંચ કે તેથી વધુ દવાઓ લેતી હોય તેવી સ્થિતિને પોલીફાર્મસી કહેવામાં આવે છે. જોકે, માત્ર દવાઓની સંખ્યા પરથી સારવાર ખોટી છે એવું કહી શકાય નહીં. દરેક દવા જરૂરી છે કે નહીં અને તેનું મિશ્રણ સુરક્ષિત છે કે નહીં તે વધુ મહત્ત્વનું છે.

વૃદ્ધોમાં એકથી વધુ બીમારીઓ હોવાને કારણે અનેક દવાઓ લેવી સામાન્ય છે. ઉંમર વધતાં કિડની અને લિવરની કાર્યક્ષમતામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. પરિણામે કેટલીક દવાઓ શરીરમાંથી બહાર નીકળવામાં વધુ સમય લઈ શકે છે અને આડઅસરનું જોખમ વધી શકે છે. દવાનો ડોઝ ભૂલી જવો અથવા એક જ દવા ભૂલથી બે વખત લઈ લેવી જેવી સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે.

ડાયાબિટીસ અને BPના દર્દીઓએ શું ધ્યાન રાખવું?

હાઈ બ્લડ પ્રેશરની કેટલીક દવાઓ સાથે અમુક પેઇનકિલર્સ લેવાથી બ્લડ પ્રેશરના નિયંત્રણ અને કિડનીની કામગીરી પર અસર થઈ શકે છે. બીજી તરફ, કેટલીક દવાઓના મિશ્રણથી બ્લડ પ્રેશર વધારે ઘટી શકે છે, જેના કારણે ચક્કર કે નબળાઈ અનુભવાઈ શકે છે.

ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ પણ નવી દવા લેતાં પહેલાં સાવચેતી રાખવી જોઈએ. કેટલાક સ્ટેરોઇડ્સ બ્લડ શુગર વધારી શકે છે, જ્યારે કેટલીક દવાઓના મિશ્રણથી શુગર ખૂબ ઘટવાનું જોખમ વધી શકે છે.

દવાઓ સુરક્ષિત રીતે લેવા માટે શું કરવું?

ડૉક્ટરને પોતાની તમામ દવાઓની યાદી આપો.
વિટામિન અને હર્બલ સપ્લિમેન્ટ્સ વિશે પણ જાણ કરો.
નવી દવા શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટર અથવા ફાર્માસિસ્ટની સલાહ લો.
દવાનો ડોઝ કે સમય પોતાની રીતે બદલશો નહીં.
સમયાંતરે ડૉક્ટર પાસે દવાઓની સમીક્ષા કરાવો.

FDA અને MedlinePlusની માર્ગદર્શિકા મુજબ, દવાઓ વચ્ચેની સંભવિત અસર વિશે ડૉક્ટરને જાણ કરવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો અને લાંબા સમયથી સારવાર લેતા દર્દીઓએ આ બાબતનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. દવાઓની સંખ્યા કરતાં દરેક દવા જરૂરી છે અને યોગ્ય રીતે લેવાય છે કે નહીં તે વધુ મહત્ત્વનું છે.