Post Office Savings Schemes હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર નાગરિકો માટે વિવિધ બચત યોજનાઓ ચલાવે છે. આ યોજનાઓમાં રોકાણની રકમ, મુદત અને વ્યાજદર અલગ-અલગ હોય છે. પોસ્ટ ઓફિસની નવ સરકારી બચત યોજનાઓમાં 4 ટકાથી લઈને 8.2 ટકા સુધીના વાર્ષિક વ્યાજદર આપવામાં આવ્યા છે. તેમાં પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF), કિસાન વિકાસ પત્ર, સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના અને વરિષ્ઠ નાગરિક બચત યોજના સામેલ છે.
Post Office Savings Schemes: કઈ યોજનામાં કેટલું વ્યાજ મળે છે?
| યોજનાનું નામ | વ્યાજદર | લઘુત્તમ રોકાણ | મહત્તમ રોકાણ |
|---|---|---|---|
| સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના | 8.2% | ₹250 | વાર્ષિક ₹1.5 લાખ |
| વરિષ્ઠ નાગરિક બચત યોજના | 8.2% | ₹1,000 | ₹30 લાખ |
| પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) | 7.1% | ₹500 | વાર્ષિક ₹1.5 લાખ |
| કિસાન વિકાસ પત્ર (KVP) | 7.5% | ₹1,000 | કોઈ મર્યાદા નથી |
| 5 વર્ષનો NSC | 7.7% | ₹1,000 | કોઈ મર્યાદા નથી |
| ટાઇમ ડિપોઝિટ | 6.9%થી 7.5% | ₹1,000 | કોઈ મર્યાદા નથી |
| પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના | 7.4% | ₹1,000 | એકલ ખાતું ₹9 લાખ, સંયુક્ત ₹15 લાખ |
| રિકરિંગ ડિપોઝિટ | 6.7% | ₹100 | કોઈ મર્યાદા નથી |
| પોસ્ટ ઓફિસ બચત ખાતું | 4% | ₹500 | કોઈ મર્યાદા નથી |
PPF અને કિસાન વિકાસ પત્રમાં રોકાણની ખાસિયતો
પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડમાં વાર્ષિક ઓછામાં ઓછા ₹500 અને વધુમાં વધુ ₹1.5 લાખ જમા કરાવી શકાય છે. તેની મુદત 15 વર્ષની છે. પાકતી મુદત બાદ ખાતાને પાંચ-પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે લંબાવવાની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. PPFમાં રોકાણ પર આવકવેરાની કલમ 80C હેઠળ નિર્ધારિત મર્યાદામાં કરલાભ મળે છે.
કિસાન વિકાસ પત્રમાં ઓછામાં ઓછા ₹1,000થી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે. આપેલા અહેવાલ મુજબ તેમાં વાર્ષિક 7.5 ટકા ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ મળે છે અને મુદત 115 મહિના એટલે કે 9 વર્ષ અને 7 મહિનાની છે. સામાન્ય રીતે 30 મહિના પહેલાં રકમ ઉપાડવા પર મર્યાદા હોય છે.
સુકન્યા સમૃદ્ધિ અને વરિષ્ઠ નાગરિક બચત યોજનામાં 8.2 ટકા વ્યાજદર દર્શાવવામાં આવ્યો છે. જ્યારે પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજનામાં 7.4 ટકા વ્યાજ મળે છે અને વ્યાજની ચુકવણી દર મહિને થાય છે.
આ વ્યાજદર 5 નવેમ્બર 2026ના અહેવાલમાં આપેલી માહિતી પર આધારિત છે. રોકાણ કરતાં પહેલાં સંબંધિત યોજનાની સત્તાવાર શરતો, વર્તમાન વ્યાજદર, કરવેરા અને ઉપાડના નિયમો તપાસવા જરૂરી છે. ખાસ નોંધનીય છે કે 80Cનો કરલાભ દરેક યોજનામાં સમાન રીતે લાગુ પડતો નથી; ટાઇમ ડિપોઝિટમાં તે પાંચ વર્ષની મુદત માટે જ ઉપલબ્ધ હોય છે.

