India Sugar Export Ban : દેશમાં ખાંડની વધતી કિંમતોને રોકવા અને તહેવારોની સીઝન પહેલા પર્યાપ્ત સ્ટોક જાળવી રાખવા માટે કેન્દ્ર સરકારે ખાંડની નિકાસ પર રોક લગાવી દીધી છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળના ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા જાહેરનામા મુજબ, આ પ્રતિબંધ 30 સપ્ટેમ્બર અથવા આગામી આદેશ સુધી અમલમાં રહેશે.
India Sugar Export Ban : કાચી અને શુદ્ધ બધી જ ખાંડ હવે ‘પ્રતિબંધિત’ શ્રેણીમાં
સરકારે ખાંડની નિકાસ નીતિમાં મોટો ફેરફાર કરીને તેને ‘ફ્રી’ કેટેગરીમાંથી હટાવીને ‘પ્રતિબંધિત’ (Prohibited) શ્રેણીમાં મૂકી દીધી છે.
કઈ ખાંડ પર રોક: આ પ્રતિબંધ કાચી (Raw), સફેદ અને રિફાઇન્ડ (શુદ્ધ) એમ તમામ પ્રકારની ખાંડ પર લાગુ પડશે.
અપવાદ: સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે યુરોપિયન યુનિયન (EU) અને અમેરિકામાં વર્તમાન ટેરિફ-રેટ ક્વોટા હેઠળ થતી નિકાસને આ પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
પાઇપલાઇન શિપમેન્ટ: જે શિપમેન્ટ પહેલેથી જ નિકાસની પ્રક્રિયા હેઠળ છે, તેમને કેટલીક શરતો સાથે આગળ વધવાની મંજૂરી અપાશે.
નિકાસ પર પ્રતિબંધ કેમ મૂકવો પડ્યો?
ભારત દુનિયાનો બીજો સૌથી મોટો ખાંડ નિકાસકાર દેશ હોવા છતાં આ કડક નિર્ણય પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે:
ઉત્પાદનમાં ઘટાડો: સતત બીજા વર્ષે ખાંડનું ઉત્પાદન વપરાશ કરતા ઓછું રહેવાની શક્યતા છે. મુખ્ય શેરડી ઉત્પાદક રાજ્યોમાં પાકની સ્થિતિ નબળી જોવા મળી છે.
અલ નીનોની અસર: ‘અલ નીનો’ને કારણે ચોમાસામાં ખલેલ પડવાની આશંકા છે, જેનાથી આગામી સીઝનનું ઉત્પાદન પણ પ્રારંભિક અંદાજ કરતા ઓછું રહેવાનું જોખમ છે.
સ્થાનિક કિંમતો: દેશમાં ખાંડના ભાવ ન વધે તે માટે સરકાર સ્થાનિક બજારમાં પુરવઠો વધારવા માંગે છે.
વૈશ્વિક બજાર પર અસર
ભારતના આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક સ્તરે ખાંડની કિંમતોમાં તેજી આવી શકે છે. ભારતે અગાઉ 1.59 મિલિયન ટન નિકાસની મંજૂરી આપી હતી, જેમાંથી આશરે 6 લાખ ટન નિકાસ થઈ ચૂકી છે. હવે ભારતની ગેરહાજરીમાં બ્રાઝિલ અને થાઇલેન્ડ જેવા હરીફ દેશોને એશિયા અને આફ્રિકાના ખરીદદારોને વધુ ખાંડ વેચવાની તક મળશે.
આ પણ વાંચો: વી.ડી. સતીસન કેરળના નવા મુખ્યમંત્રી: કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડે કરી સત્તાવાર જાહેરાત
