Indian Army Indigenous AI: ભારતીય સશસ્ત્ર દળો [Indian Armed Forces] હવે આધુનિક યુદ્ધશૈલી [Modern Warfare] માં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના સર્વોચ્ચ ઉપયોગ તરફ ડગ માંડી રહ્યા છે. આ મિશનનું નેતૃત્વ ‘સર્વમ’ [Sarvam] અને અન્ય સ્વદેશી આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ લેબ્સ કરી રહી છે. સંરક્ષણ મંત્રાલય [Ministry of Defence] સાથે ચાલી રહેલી ગહન ચર્ચાઓ મુજબ, ₹300 કરોડના રોકાણ સાથે એક અત્યાધુનિક ‘સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ’ (CoE) [Center of Excellence] સ્થાપવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. આ કેન્દ્રમાં ભારતીય સેનાની વિશિષ્ટ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને સ્વદેશી હથિયારો અને ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં આવશે.
સંરક્ષણ વ્યૂહરચનામાં AI બની રહ્યું છે મહત્વનું પાસું (Indian Army Indigenous AI)
ભારતની વ્યૂહાત્મક રણનીતિમાં આ પરિવર્તન અત્યંત મહત્વનું છે. વિદેશી AI મોડલ્સ પરની નિર્ભરતા ઘટાડી ટેકનિકલ ક્ષેત્રે ‘આત્મનિર્ભરતા’ [Self-reliance] મેળવવી એ સંરક્ષણ મંત્રાલયની પ્રાથમિકતા છે. રશિયા-યુક્રેન [Russia-Ukraine War] અને પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધોએ સાબિત કરી દીધું છે કે ભવિષ્યના યુદ્ધો માત્ર હથિયારોથી નહીં, પણ ડેટા અને આલ્ગોરિધમથી જીતાશે.
સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ હેઠળ ઈન્ટેલિજન્સ યુનિટ બનશે (Intelligence Units under CoE)
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ અનેક વિશેષ ઈન્ટેલિજન્સ યુનિટ્સ [Intelligence Units] બનાવવામાં આવશે. અહીં ભારતની ભૌગોલિક અને પર્યાવરણીય સ્થિતિ મુજબ AI સિસ્ટમ તૈયાર થશે. આ મોડલ્સ ભારતીય સૈનિકોની દેખરેખ [Surveillance], જાસૂસી અને યુદ્ધભૂમિ પર ત્વરિત નિર્ણય લેવાની ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો કરશે. લેફ્ટનન્ટ જનરલ દીપેન્દ્ર સિંહ હુડ્ડા [Lt Gen D.S. Hooda] (નિવૃત્ત) ના જણાવ્યા મુજબ, ટેકનોલોજીની નિકાસ હવે માત્ર આર્થિક નહીં પણ ભૌગોલિક-રાજકીય લાભ [Geopolitical Advantage] પણ અપાવશે.
વૈશ્વિક સ્પર્ધા અને ચીન-અમેરિકાનો દબદબો (Global AI Superpowers)
હાલમાં અમેરિકા [USA] અને ચીન [China] AI ક્ષેત્રે સુપરપાવર છે. અમેરિકાએ એન્થ્રોપિક [Anthropic] ના ક્લાઉડ મોડલનો ઉપયોગ કરીને ઈરાનમાં સુપ્રીમ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ [Ayatollah Ali Khamenei] ને નિશાન બનાવ્યા હતા, જે AI ની ઘાતક શક્તિનો પુરાવો છે. બીજી તરફ, ચીન ૨૦૪૯ સુધીમાં પોતાની મિલિટરીને વિશ્વની સૌથી અત્યાધુનિક બનાવવા ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ [Quantum Computing] અને એરોસ્પેસ ટેકનોલોજી પર રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ [Xi Jinping] ના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ કામ કરી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો: ગુજરાત હાઈકોર્ટ: પોશ એક્ટનો દુરુપયોગ રોકવા માટે સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો
