Supreme Court on SIR સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદી અંગે એક મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવાનો ક્યારેય એવો અર્થ નથી થતો કે મતદાર યાદી ‘સ્થગિત’ થઈ ગઈ છે. કેરળ, છત્તીસગઢ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં SIR પ્રક્રિયાને પડકારતી અરજીઓ પર સુનાવણી હાથ ધરતી વખતે કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી જે નામો કમી કરવામાં આવ્યા હતા, તેમને ચૂંટણી માટે ઉમેદવારી પત્રો ભરવાની અંતિમ તારીખ સુધી ફરીથી ઉમેરી શકાય છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમાલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની સદસ્યતા વાળી ખંડપીઠે SIR પ્રક્રિયા માટેની સમયમર્યાદા લંબાવવાની સાફ ના પાડી દીધી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું કે સમય વધારવાની કોઈ આવશ્યકતા નથી કારણ કે મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવાની પ્રક્રિયા રાબેતા મુજબ ચાલુ જ રહે છે. વરિષ્ઠ વકીલ ડી. એસ. નાયડુએ આ અંગે સમજાવતા કહ્યું કે SIR પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ પણ નાગરિકો નામ જોડવા માટે અરજી કરી શકે છે અને ઉમેદવારી પત્રો ભરવાના નિર્ધારિત સમય સુધી આ પ્રક્રિયા ખુલ્લી રહે છે, જેથી લાખો નાગરિકો પોતાના કિંમતી મતાધિકારથી વંચિત ન રહી જાય.
Supreme Court on SIR: ઉત્તર પ્રદેશમાં ‘ફોર્મ 7’ ની અનિયમિતતાઓ અને ચૂંટણી પંચની કબૂલાત
સુનાવણી દરમિયાન ચૂંટણી પંચે ખુદ સ્વીકાર્યું હતું કે ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાં કેટલાક અધિકારીઓ દ્વારા ‘ફોર્મ 7’ (Form 7) ની અરજીઓની પ્રક્રિયામાં મોટી અનિયમિતતાઓ અને ક્ષતિઓ આચરવામાં આવી છે. આ ગંભીર બાબતની નોંધ લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે કે જે પણ અધિકારીઓ આમાં દોષિત સાબિત થશે તેમની સામે કાયદેસરની કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. સાથે જ, કોર્ટે અરજદારોને આ પ્રકારની તમામ અનિયમિતતાઓની વિગતો સીધી ચૂંટણી પંચ સમક્ષ રજૂ કરવાની પરવાનગી આપી છે.
કેરળની યાદી પર ચર્ચા અને સીપીએમની રજૂઆત
ચૂંટણી પંચે કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે કેરળ રાજ્યમાં SIR પ્રક્રિયા અગાઉ પૂર્ણ થઈ ચૂકી છે અને ત્યારબાદ યોજાયેલી ચૂંટણીઓમાં પણ આ જ અંતિમ યાદીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, CPM તરફથી હાજર રહેલા વકીલ જી. પ્રકાશે આક્ષેપ કર્યો હતો કે આ પ્રક્રિયાને કારણે હજુ પણ અંદાજે ૨૪ લાખ જેટલા મતદારોના નામ યાદીમાંથી ગાયબ છે. આના જવાબમાં સર્વોચ્ચ અદાલતે સીપીએમ પક્ષને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ એવા તમામ મતદારોની સચોટ યાદી કે વિગતો પૂરી પાડે જેઓ સમયના અભાવે પોતાના ફોર્મ નથી જમા કરાવી શક્યા, જેથી ચૂંટણી પંચ તેની તપાસ કરીને યોગ્ય સુધારાત્મક પગલાં લઈ શકે.
