Banaskantha Check Dam અંગે વિધાનસભામાં રજૂ થયેલી સરકારી વિગતો મુજબ બનાસકાંઠા જિલ્લામાં છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન કુલ 172 ચેકડેમ તૂટી પડ્યા છે. જળસંચય માટે લાખો રૂપિયાના ખર્ચે બનાવવામાં આવેલા આ ચેકડેમોની આ સ્થિતિને પગલે બાંધકામની ગુણવત્તા અને જાળવણી સામે સવાલો ઊભા થયા છે.
બનાસકાંઠા જિલ્લો પાણીની અછતનો સામનો કરતો વિસ્તાર છે. અહીં ચોમાસા દરમિયાન વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવા ચેકડેમ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. પરંતુ મોટી સંખ્યામાં ચેકડેમ તૂટી જતાં પાણી સંગ્રહ કરવાની વ્યવસ્થા પર અસર થવાની ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
162 ચેકડેમ હજુ બિસ્માર, માત્ર 10નું સમારકામ
આપેલી સરકારી વિગતો અનુસાર, તૂટી પડેલા 172 ચેકડેમમાંથી અત્યાર સુધી માત્ર 10નું સમારકામ કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે બાકીના 162 ચેકડેમ હજુ પણ બિસ્માર હાલતમાં છે. આ સ્થિતિને કારણે ચેકડેમોની સમયસર મરામત અને જાળવણી અંગે તંત્રની કામગીરી પર સવાલો ઊઠી રહ્યા છે.
Banaskantha Check Dam: વન વિભાગના 114 ચેકડેમ ધરાશાયી
વિધાનસભામાં રજૂ કરાયેલા આંકડા પ્રમાણે, બનાસકાંઠામાં તૂટેલા ચેકડેમોમાં સૌથી વધુ સંખ્યા વન વિભાગ હસ્તકના ચેકડેમોની છે. વન વિભાગના કુલ 114 ચેકડેમ તૂટી પડ્યા છે, જ્યારે પાણી પુરવઠા વિભાગના 58 ચેકડેમ ધરાશાયી થયા છે.
આટલી મોટી સંખ્યામાં ચેકડેમ તૂટી પડવાની ઘટના બાદ બાંધકામની ગુણવત્તા અંગે તપાસની માગ ઊઠી શકે છે. સ્થાનિકો અને ખેડૂતો દ્વારા અધિકારીઓ તથા કોન્ટ્રાક્ટરોની મિલીભગતથી નબળી ગુણવત્તાનું કામ થયું હોવાના આક્ષેપો કરવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, આ આક્ષેપોની સત્તાવાર પુષ્ટિ અંગેની વિગતો આપવામાં આવી નથી.
ચેકડેમોના સમારકામની કામગીરી કેટલી ઝડપથી પૂર્ણ થશે અને બાંધકામમાં કોઈ ગેરરીતિ થઈ છે કે કેમ તેની તપાસ થશે કે નહીં, તે અંગે હાલ ઉપલબ્ધ માહિતીમાં સ્પષ્ટતા નથી. પાણીની અછત ધરાવતા જિલ્લામાં ચેકડેમોની મરામત અને યોગ્ય જાળવણી મહત્ત્વપૂર્ણ બની છે.

