US Iran Peace Deal લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ભારે સૈન્ય તણાવ અને યુદ્ધની ભીતિ વચ્ચે અમેરિકા અને ઈરાન તરફથી એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના સૌથી મોટા સમજુતીના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સત્તાવાર અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસન અને ઈરાન વચ્ચે એક ઐતિહાસિક વચગાળાના શાંતિ કરાર (Peace Deal and Ceasefire) પર સત્તાવાર મહોર લાગી ગઈ છે. આ કરારની સાથે જ વૈશ્વિક એનર્જી સિક્યોરિટી માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતી હર્મુઝ (Strait of Hormuz) ને વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય અને વેપાર માટે ફરીથી મુક્ત કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
US Iran Peace Deal હર્મુઝ ખુલતા જ વૈશ્વિક તેલ બજારમાં મોટો ઘટાડો [Strait of Hormuz Oil Supply Reopen]
અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ, કતાર અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોની મધ્યસ્થતા બાદ આ કરારના ડ્રાફ્ટ (MoU) ને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. ઈરાન યુદ્ધ અટકવાના આ મોટા લાઈવ અપડેટ્સ સામે આવતાની સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) ના ભાવોમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. હર્મુઝની સામુદ્રધુની એ દુનિયાનો એવો સૌથી મોટો ‘ચોક પોઈન્ટ’ છે, જ્યાંથી વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો આશરે પાંચમો ભાગ પસાર થાય છે. અમેરિકન નૌકાદળના નાકાબંધીના પ્રયાસો અને ઈરાનની આક્રમકતાના કારણે લાંબા સમયથી આ રૂટ ઠપ જેવો હતો, જે હવે આ શાંતિ કરાર બાદ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રીતે ખુલ્લો મુકાશે.
પ્રતિબંધોમાં રાહત અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર અંકુશ [Trump Iran Ceasefire Framework]
અહેવાલ અનુસાર, આ વચગાળાની સમજૂતી અંતર્ગત અમેરિકા ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક પ્રતિબંધોમાં મોટી રાહત આપશે અને જપ્ત કરાયેલા ઈરાનના અબજો ડોલરના ફંડ અને તેલ વેચાણના રસ્તાઓ ફરી ખોલશે. બદલામાં, ઈરાન તેના યુરેનિયમ સંવર્ધન (Enriched Uranium) ના સ્તરને મર્યાદિત કરવા અને પરમાણુ હથિયારો બનાવવાની પ્રક્રિયા પર આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સી (IAEA) ના નિયમો સ્વીકારવા તૈયાર થયું છે. જો કે, ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેનો મિસાઈલ પ્રોગ્રામ આ વાટાઘાટોનો હિસ્સો રહેશે નહીં. આ શાંતિ સમજૂતીથી ભારત જેવા દેશોને પણ મોટો ફાયદો થશે, કારણ કે ભારતના ક્રૂડ ઓઈલની આયાત અને ચાબહાર પોર્ટ (Chabahar Port) પ્રોજેક્ટ માટે પણ આ રૂટ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પણ વાંચો: US પેસિફિક કમાન્ડ વિવાદ: અમેરિકાએ સૈન્ય કમાન્ડનું નામ બદલ્યું
